طراحی سایت
جمعه 31 شهريور 1396.
-
الجمعة 2 محرم 1439.
-
Sep 22 2017.
-

تکنیک 5 چرا

بستن


 

ساکیچی تویودا یکی از پیشگامان انقلاب صنعتی در ژاپن است که "تکنیک 5 چرا" را در سال 1930 ابداع نمود. او از صاحبان صنایع، مخترع و بنیانگذار شرکت تویوتا به شمار میرود. تکنیک وی در دهه 1970 بسیار شهرت یافت و حتی امروزه نیز تویوتا در حل مسائل از آن استفاده میکند.

فلسفه روش تویودا بر پایه "مشاهده (برو و ببین)" است. به این معنی که تصمیمگیری بیشتر بر مبنای فهم عمیقی است که از فرایندها و شرایط موجود در عمل حاصل میشود؛ تا اینکه مبتنی بر افکار و فرضایت افراد در اتاق هیاتمدیره در رابطه با آنچه اتفاق خواهد افتاد، باشد. تکنیک فوق زمانی بیشترین تاثیر را دارد که پاسخ سوالات از افرادی که محصولات را لمس و تجربه کردهاند، پرسیده شود. این تکنیک بسیار ساده است. زمانی که مشکلی رخ میدهد ماهیت و منشا آن تنها با پرسیدن "5 چرا" و نه کمتر روشن میشود.

 مساله: مشتری شما از پرداخت هزینه بروشوری که چاپ کرده اید، امتناع میکند.

چرا؟ تحویل بروشور تاخیر داشته، پس این بروشورها دیگر به کار نمیآیند.

چرا؟ زمان چاپ بیش از آنچه که انتظار داشتیم، طول کشید.

چرا؟ جوهر دستگاهها تمام شده بود.

چرا؟ همه جوهرها برای این سفارش که لحظه آخری بود، استفاده شد.

چرا؟ ما موجودی زیادی نداشتیم و نتوانستیم بهموقع سفارش جوهر بدهیم.

 

 ارزیابی- پیشگیری: ما باید توزیع کنندهای را پیدا کنیم که در زمان کوتاهی جوهر را به ما تحویل دهد.

 

زمان استفاده از ابزار:

شما میتوانید از این تکنیک برای شناسایی مشکلات، بهبود کیفیت و حل مساله استفاده کنید، اما این روش برای مسائل متوسط و نسبتا سخت کاربرد بهتری دارد. برای مسائل پیچیده و دشوار، شما باید روند مربوط به آن را بررسی کنید تا بتوانید به منشا و علتهای آن پیببرید.

"تکنیک 5 چرا" میتواند شما را برای رسیدن به ریشه مسائل کمک کند. در نتیجه، هر زمان که سیستم یا فرآیند به طور مناسب عمل نکند، قبل از این که مجبور به استفاده از راهکار سختتری شوید، میتوانید از این روش استفاده کنید. سادگی این تکنیک باعث انعطاف آن شده، به نحوی که میتوان آن را با روشهای دیگری نیز ترکیب کرد. بهعنوان مثال در مرحله روش بهبود کیفیت شش سیگما نیز میتوان از این تکنیک استفاده کرد.

 

نحوه استفاده از تکنیک 5 چرا:

روش استفاده از "5 چرا" بسیار ساده و آسان است. وقتی مسالهای پیش میآید، شما صرفا باید بپرسید: "چرا" تا به منشا مشکلات پیببرید و به ارزیابی - پیشگیری مساله نیز برسید.

 

 نکته:

"تکنیک 5 چرا" تنها به ارائه راه حل اکتفا نکرده، بلکه به ارزیابی - پیشگیری مسائل نیز میپردازد. در واقع ارزیابی - پیشگیری، مجموعهای از اقداماتی است که برای جلوگیری دوباره از مساله به کار رفته و تنها راه حل موقتی پیشنهاد نمیدهد. با توجه به این که این روش کارساز است، از وقوع دوباره مسائل جلوگیری میکند.

زمانی که سوال "چرا" از خود میپرسید، به دنبال جوابی مناسب برای آن نیز باشید. ممکن است این پاسخ مجموعهای از چیزهایی باشد که واقعا اتفاق افتادهاند- و نه صرفا حوادثی که احتمال رخ دادنشان وجود داشته است. این روش باعث میشود که "تکنیک 5 چرا" صرفا استنباط نباشد و از ابهام احتمالی نیز پیشگیری شود.

تا زمانی پرسیدن را ادامه دهید که مطمئن شوید دلیل اصلی مساله را شناسایی کردهاید و دیگر نکتهای نمانده است. در این حالت، باید ارزیابی- پیشگیری مناسبی برای مساله موجود باشد.

 

نکات کلیدی:

"استراتژی 5 چرا" روشی آسان و موثر برای شناسایی ریشه مسائل است. این روش را میتوانید در شناسایی و حل مسائل و بهبود کیفیت استفاده کنید. این تکنیک با پرسش "چرا" شروع میشود. فقط باید اطمینان حاصل کنید که پاسخها کاملا با واقعیت منطبق باشد، در غیر اینصورت دوباره باید سوال "چرا" را بپرسید. این روش را تا رسیدن به علت مساله ادامه دهید، سپس میتوانید ارزیابی- پیشگیری را نیز ارائه دهید تا از تکرار دوباره آن جلوگیری شود.

به خاطر داشته باشید که اینروش تنها برای مشکلات ساده و نسبتا مشکل مناسب است. برای حل مشکلات دشوار و سختتر از روشهای جزییتر باید استفاده کنید.

 

کانال تخصصی مباحث مدیریت - شرکت اروند سامانه